ENCYKLOPEDIA KATOLICKA

LUDWIK MARIA GRIGNION (lub GRIGNON) DE MONTFORT sw., ur. 31 I 1673 w Montfort-la-Cane w Bretanii, zm. 28 IV 1716 w Saint-Laurent-sur-Sèvre pod Rennes, misjonarz ludowy, autor tekstów piesni religijnych, dzialacz charytatywny, zalozyciel zgromadzen, promotor chrystologii sapiencjalnej, apostol rózanca i „ niewolnictwa maryjnego”.

Syn prawnika, 1685 wstapil do gimnazjum jezuitów w Rennes, gdzie w latach 1691-92 ukonczyl takze kurs filozofii przygotowujac sie do kaplanstwa; studia teologiczne w seminarium Sw. Sulpicjusza w Paryzu; wkrótce po swieceniach kaplanskich 1700 rozpoczal prowadzenie misje ludowe, które najbardziej znaczaco okreslily cale jego kaplanskie poslugiwanie; byl przede wszystkim ludowym misjonarzem (ok. 200 misji w 12 diecezjach). Wypracowal wlasny styl misji, wprowadzajac do nich m.in. swieta, procesje, akcje charytatywne, zakladanie bractw, a na koniec wznoszenie Kalwarii,

Zeby zabezpieczyc owocowanie misji, zaprowadzal rózne nabozenstwa, m. in. odnowienie przyrzeczen chrztu polaczone z podpisywaniem tekstu pt. Kontrakt Przymierza z Bogiem ; wiazal z tym postanowienie unikania hazardu, luksusu, lektury zlych ksiazek, tanców, spektakli itp., a takze postanowienie co miesiecznej spowiedzi, odmawiania Rózanca i Malej Koronki oraz ponawiania przyrzeczen chrztu co roku 5 lipca; w tym samym celu zakladal bractwa, napisal 1701 „Katechizm dla ubogich”, przede wszystkim jednak zakladal „Kalwarie” z krzyzem przypominajacym przezyte misje i podjete postanowienia.

Wielka troska L. bylo tworzenie sieci szkól w duchu chrzescijanskim, dostepnych dla dzieci ubogich oraz o przygotowanie nauczycieli dla tych szkól

L. byl czlowiekiem modlitwy (miedzy kolejnymi misjami odprawial dlugie rekolekcje osobiste); niezwykle ubogi i sluga ubogich; „Otwórzcie drzwi Jezusowi-Chrystusowi!” – wolal przed zamknietymi drzwiami klasztoru dzwigajac chorego biedaka (jedno z hasel Jana Pawla II).

By odnawiac ducha chrzesc.; przyjal dewize „Tylko Bóg –Dieu Seul!” i zasade: „Cala nasza doskonalosc polega na upodobnieniu sie do Chrystusa, zjednoczeniu z nim i konsekrowaniu sie mu”; widzac, ze na wsiach ludzie, który nie odmawiaja rózanca, odchodza od praktyk religijnych i wiary, a ci, którzy pozostaja wierni rózancowi, znajduja laske u Boga i postepuja w cnotach, wprowadzal praktyke odmawiania calego rózanca w kazdym dniu misji; modlitwe rózancowa goraco zalecil w „Le secret admirable du Très Saint Rosaire pour se convertir et se sauver” (polski skrócony przeklad: „Przedziwny sekret Rózanca swietego”, Rzym 1960); na koncu zamiescil lacinskie fragmenty ”Discursus praedicabiles super Litanias Lauretanas” polskiego dominikanina Justyna Miechowity. By

Podejmowal próby zakladania róznych wspólnot. do opieki nad chorymi zainicjowal 1715 zgromadzenie Córek Madrosci ( Filles de la Sagesse ), które po jego smierci zorganizowala i rozwinela Marie-Louise Trichet; dla Córek Madrosci napisal ksiazke „Milosc boskiej Madrosci” („L'amour de la divine Sagesse”); w tym samym roku podjal próbe fundacji zgromadzenie Braci Swietego Ducha , zdolal jednak zjednac bardzo niewielu chetnych; program tej wspólnoty realizuje Zgromadzenie Braci Montfort Sw. Gabriela (Institutum Fratrum Instructionis Christianae a S. Gabriele; inne nazwy: Instytut Swietego Gabriela, Bracia Gabrielisci – w Polsce pierwszy dom zal. 1998 w Czestochowie), które L. uznaje za swojego zalozyciela, a Gabriela Deshayesa (1767-1841) za odnowiciela i pracuje w oparciu o 4 zasady: 1. Gloszenie chwaly Bozej i zbawienie glównym celem wychowania; 2. Milosc do wychowanków jako dzieci Bozych; 3. Bezplatna nauka dla wszystkich ubogich; 4. Wychowanie sluzace dobrej nauce poprzez porzadek, skupienie i aktywne uczestnictwo. Z mysla o wspólpracownikach misyjnych napisal „Reguly dla kaplanów misjonarzy towarzystwa Maryi”, lecz zdolal pozyskac zaledwie kilku kandydatów; dopiero po jego smierci nastapil rozwój towarzystwa, zwanego potocznie montfortystami (Societas Mariae Montfortana – Montfortani)) liczacym aktualnie ok. 6 tys. czlonków..

Swoje przeslania misyjne L. umacnial piesniami, które sam ukladal; zachowalo sie 16 (po kilkanascie, kilkadziesiat, a nawet powyzej stu zwrotek). Jego radykalizm (m.in. w tepieniu tanców i rozrywek) wielu postrzegalo jako przesade; przysparzalo mu wrogów takze wsród duchowienstwa z biskupami wlacznie. 1703-1704 zredagowal ksiazeczke „Milosc odwiecznej Madrosci” („L'Amour de la Sagesse éternelle”) jako owoc konferencji do alumnów Seminarium Swietego Ducha w Paryzu; prawdopodobnie najlepiej wyraza duchowosc L.: poznawania Madrosci Bozej, czyli poznania Boga i Chrystusa, czlowiek najbardziej potrzebuje; Chrystus jest Madroscia wcielona, bez której nie ma doskonalosci i swietosci; Madrosc odwieczna najpelniej wypowiedziala sie na krzyzu i przez krzyz ( Madrosc jest Krzyzem, a Krzyz Madroscia ); podal 4 srodki zdobycia madrosci: gorace pragnienie, nieustanna modlitwa, uniwersalne umartwienie i prawdziwe nabozenstwo do Maryi, które jest srodkiem par excellence zjednoczenia z Chrystusem. W formule konsekracji siebie samego Jezusowi Chrystusowi, wcielonej Madrosci, przez rece Maryi wiele zapozyczyl od F. Nepveu'a Exercices intérieurs pour honorer les mystères de N.S. Jésus Christ (idee „prawdziwego nabozenstwa” rozwinal pózniej w Traktacie o prawdziwym nabozenstwie oraz w Sekrecie Maryi ); 1704 wrócil do Poitiers, gdzie na zlecenie biskupa objal kierownictwo szpitala, lecz po 5 miesiacach musial je opuscic; 1705 otrzymal nominacje na kierownika wiezienia; prowadzil nadal misje; jego radykalizm spowodowal ze strony biskupa nakaz opuszczenia diecezji. Poszukujac woli Bozej odprawil 1706 pielgrzymke do Rzymu; prosil papieza o zlecenie mu misji poza Francja, ale Papiez polecil mu wracac i prowadzic misje w posluszenstwie biskupom. 1710 popadl w konflikt z biskupem na tle budowy Kalwarii w Pontchâteau; w listopadzie tegoz roku wstapil do III Zakonu dominikanów; w lecie i w jesieni 1712 (ustalenie prawdopodobne) pisal Traité de la vraie dévotion ; spisal w nim to, co przez wiele lat glosil w czasie misji „przede wszystkim ubogim prostaczkom”; po raz pierwszy ksiazka zostala opublikowana w Paryzu 1843 (127 lat po smierci autora). Do 1966 miala ponad 300 wydan w 20 jezykach; tytul Traité de la vraie dévotion à la Sainte Vierge pochodzi od wydawców ; sam autor nazwal to dzielo Préparation au règne de Jésus-Christ. Traktatu nie mogli znac trzej polscy teologowie niewolnictwa maryjnego, Kasper Druzbicki (+1662), Franciszek Stanislaw Fenicki (+1652) i Jan Chomentowski (+1641), natomiast L. wspomina Fenickiego.; wyraznie odwoluje sie ( Traktat nr 159 i 163) do Henri-Marie Boudon (1624-1702), autora ksiazki Dieu Seul ou Le saint esclavage de l'admirable Mère de Dieu , P 1667) i do innych autorów. W Polsce do Traktatu wyraznie nawiazywal sw. Maksymilian Kolbe (dodajac aspekt apostolatu), prymas Stefan Wyszynski (dodajac wymiar spoleczny) i Karol Wojtyla ( Totus tuus w herbie papieskim). We wrzesniu L. 1713 otrzymal nakaz natychmiastowego opuszczenia Poitiers; w La Rochelle organizowal przytulki; redagowal Lettre aux amis de la Croix (prawdopodobnie w Rennes 1714); 1714 bp nakazal mu natychmiast opuscic diecezje pod sankcja zakazu odprawiania Mszy sw.; 1715 dal poczatek zgromadzeniu Córek Madrosci zostajac ich przelozonym; w grudniu 1715 przeslal im swoja ksiazke L'Amour de la divine Sagesse .

Beatyfikowany 1888, kanonizowany 1947 przez Piusa XII.

Pozostawil po sobie 34 listy, dzielko Milosc odwiecznej Madrosci ( L'Amour de la Sagesse Éternelle ), List okólny do przyjaciól Krzyza ( Lettre circulaire aux amis de la Croix ), ksiazeczki: Przedziwna Tajemnica bardzo swietego Rózanca ( Le secret admirable du Très Saint Rosaire ), Metody odmawiania Rózanca ( Méthodes pour réciter le Rosaire ), Tajemnica Maryi ( Le Secret de Marie ), Traktat o prawdziwym nabozenstwie do Swietej Panny ( Traité de la vraie dévotion à la Sainte Vierge ), Maksymy i lekcje o Bozej Madrosci ( Maximes et leçons de la Divine Sagesse ), Piesni ( Cantiques ) i kilka pism drobnych.

Oeuvres complètes, P 1966 (bibl.); Le Livre des Sermons du Père de M., 1983; Gesammelte Werke, I-IV, 1926-1930; Le Livre d'or: Les grands textes et la voice spirituelle, P 1989; O zaofiarowaniu sie Jezusowi przez Maryja, tl. 0. Prokop, Wwa 1890; wyd. III, poprawione [po 1893}; O doskonalem nabozenstwie do Najswietszej Marji Panny, tl. Helena Brownsfordowa; przejrzal i przedmowa poprzedzil ks. Aleksander Zychlinski, Pz 1927; wyd. II Poznan 1948; Ku wiekszej milosci Niepokalanej. Wiazanka pieknych mysli i praktyk ku czci Najsw. Maryi Panny, Wyjatki z dziel bl. Ludwika Grignon'a, ks. Bernarda Welzel'a i ks. Józefa Schrivers'a, Niepokalanów 1935; Traktat o prawdziwym nabozenstwie do Najswietszej Maryi Panny, Lb – Wyd. Gaudium [b.r.w.] – dwa wyd.; Traktat o doskonalym nabozenstwie do Najswietszej Maryi Panny, [b.m.r.w.] wyd. Kaplanskiego Ruchu Maryjnego w Polsce; Traktat o prawdziwym nabozenstwie do Najswietszej Marii Panny, tl. J. Rybalt, Niepokalanów 1948; Traktat o prawdziwym nabozenstwie do Najswietszej Maryi Panny, tl. Jan Rybalt, oprac. Ks. Adam Boniecki, wyd. II popr. I uzup., Turyn [ok.1982]; wyd. III popr. I uzup., Wwa 1986; wyd. IV, Wwa 1996; Traktat o prawdziwym nabozenstwie do Najswietszej Maryi Panny, tl. Helena Brownsfordowa, Lb [1997]; Tajemnica Marji. Prawdziwy list bl. Ludwika Grigniona de Montfort o zupelnym oddaniu sie Matce Boskiej czyli o swietem Niewolnictwie milosci, Pz 1933; Przedziwny sekret Rózanca swietego. Tajemnica laski i zbawienia, tl. Z wloskiego S. Alicja Kalwas, S. Jadwiga Wróbel, salezjanki, Rzym 1960; Tajemnica Maryi. Przedziwny list sw. Ludwika Grigniona de Montfort o zupelnym oddaniu sie Matce Boskiej czyli o swietym niewolnictwie milosci, Lo 1966; Tajemnica Maryi, tl. S. Maria Józefa od Wcielenia OSD, Pz 1982; to samo: Niepokalanów 1991; Tajemnica Maryi, Niepokalanów 1991; Traktat o prawdziwym nabozenstwie do Najswietszej Maryi Panny, wyd. VII, Wwa 2002; Przedziwny sekret rózanca swietego, Rzym 1960; Otwórzcie drzwi Jezusowi Chrystusowi, [brmw; 1983?] – wybór pism;

J.M. Xavier, Un Apôtre de la Croix et du Rosaire. Le Bienheureux Louis-Marie Grignion de Montfort, P 1902; K. M. Zukiewicz, Niewolnik Maryi. Bl. Ludwik Maria Grignion de Montfort, MP 1923; K. M. Zukiewicz, Niewolnik Marji: bl. Ludwik Maria Grignion de Montfort, MP 1929; G. Bernoville, Grignion de Montfort, P 1946; B.M. Morineau, Saint Louis Marie Grignion de Montfort, P 1947; De singulari missione B.V. Mariae cultuque ei debito iuxta doctrinam s. Ludovici-M. De Montfort, w: Alma Socia Christi, t. VIII, R 1953; F. Agudelo, Naturaleza de la esclavitud mariana segun el Padre Bartolomé de los Rios y san Luis Maria de Montfort, Bogota 1958; H. Waach. Ludwig Maria Grignion von Montfort, Eichstätt 1966; St. De Fiores, Itinerario spiritualedi S. L. M. Di Montfort (1673-1716), 1974; L. Pérouas, Louis Marie Grignion de Montfort, DSAM IX, P 1976, 1073-1081; R. Laurentin, Dieu Seul est ma tendresse. René Laurentin présente L.M. Grignion de Montfort. Le Secret de Marie. Nouvelle édition critique améliorée par le ms SM2. Sa vie – son expérience spirituelle – sa théologie – son actualité, P. 1984 (bibliogr.); Th.Rey-Mermet, Louis-Marie Grignion de Montfort 1673-1716, P1984; H. M. Manteau-Bonamy, S. Louis-Marie Grignion de Montfort théologien de la Sagesse éternelle au seuil du troisième millénaire, P 1986; J. Calvet, Portrait de Louis-Marie Grignion de Montfort , P 1987; H.J. Jünermann, Grignion de Montfort, Louis-Marie, w D. Harasimowicz, Pojecie zbawczego posrednictwa w swietle „Traktatu o prawdziwym nabozenstwie do Najswietszej Marii Panny” sw. Ludwika Marii Grigniona de Montfort, Lb 1996 (KUL, pr. mag.); H.J. Jünemann, Grignion de Montfort, Louis-Marie, w: Marienlexikon, III, St.Ottilien 1991, 28-30; Z. Serafin, Oddanie sie Najswietszej Maryi Pannie wedlug sw. Ludwika Marii Grignion de Montfort w kontekscie katolickiej teologii chrztu, Lb 1992 (KUL, pr. mag.); Dictionnaire de spiritualité montfortaine, Ottawa 1994; B. Kopec, Idea oddania sie Maryi u sw. Ludwika Marii Grignion de Montfort i sw. Maksymiliana Marii Kolbego, Lb 1999 (KUL, pr. mag.); S.C. Napiórkowski, Bóg wielkich niewolników Maryi, w: Trójca Swieta a Maryja, , Cz 2000, 49-88.

brat Celestyn Napiórkowski

Prezentacja zgromadzenia Braci Sw.Gabriela